Ανατολίτικο παζάρι με τα πυρηνικά του Ιράν: Ο Τραμπ τους δίνει 30 δις για να μην αποκτήσουν βόμβα

Τα όπλα έδωσαν τη θέση τους στην διπλωματία, αλλά ο αμερικανός πρόεδρος την ασκεί με τον δικό του μοναδικό τρόπο, το χρήμα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να προτείνει να χρηματοδοτήσουν οι ΗΠΑ και οι άραβες σύμμαχοι από τις χώρες του Περσικού Κόλπου το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ως αντίδωρο η Τεχεράνη θα πρέπει να σταματήσει κάθε επένδυση στον πυρηνικό τομέα και βεβαίως να διακόψει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου.

Διπλωματικές και πολιτικές πηγές που μίλησαν στο CNN, υποστήριξαν ότι πρόκειται για μια προσπάθεια επαναφοράς του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με συντονισμό μεταξύ της Ουάσινγκτον και εταίρων από τον Περσικό Κόλπο. Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος είχε πολύωρη μυστική συνάντηση στον Λευκό Οίκο την περασμένη Παρασκευή με Άραβες συμμάχους.

Επενδύσεις, χαλάρωση κυρώσεων και «μηδενικό εμπλουτισμό»

Το σχέδιο περιλαμβάνει:

• Επενδύσεις 20-30 δισ. δολαρίων για την κατασκευή ειρηνικού πυρηνικού σταθμού στο Ιράν, χωρίς εμπλουτισμό ουρανίου.
• Χρηματοδότηση κυρίως από χώρες του Κόλπου (όχι από τις ΗΠΑ).
• Πιθανή χαλάρωση κυρώσεων και απελευθέρωση 6 δισ. δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονται «παγωμένα» σε ξένες τράπεζες.

Το βασικό αδιαπραγμάτευτο σημείο για την Ουάσινγκτον είναι σαφές: Κανένας εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν, ακόμα και για ειρηνικούς σκοπούς. Η Τεχεράνη μέχρι σήμερα απορρίπτει αυτή τη θέση, θεωρώντας την παραβίαση κυριαρχικού δικαιώματος.

Σχέδιο ανακατασκευής της εγκατάστασης στο Φορντό

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες -και μέχρι σήμερα άγνωστες- προτάσεις, είναι η χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους για την ανακατασκευή της εγκατάστασης του Φορντό, που επλήγη από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς το περασμένο Σαββατοκύριακο. Η ιδέα είναι η αντικατάστασή της με μια ειρηνική, μη εμπλουτισμένη μονάδα.

Ο καθοριστικός ρόλος του Κατάρ

Οι συνομιλίες συνεχίζονται παρασκηνιακά με τη μεσολάβηση του Κατάρ, το οποίος φέρεται να έπαιξε ρόλο-κλειδί και στη διαμεσολάβηση της εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα.

Αν και ο πρόεδρος Τραμπ δημόσια υποβάθμισε τη σημασία μιας συμφωνίας λέγοντας «δεν με νοιάζει αν υπάρξει ή όχι συμφωνία», κυβερνητικοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι το παρασκήνιο είναι πυρετώδες, με πολλαπλούς διαύλους επικοινωνίας να βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ο υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Μάρκο Ρουμπιό δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί άμεσες συνομιλίες με το Ιράν, όχι μέσω τρίτων χωρών. «Θα θέλαμε ειρηνικές σχέσεις με κάθε χώρα στον κόσμο, αλλά αυτό εξαρτάται από την προθυμία του Ιράν να διαπραγματευτεί απευθείας με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ρουμπιό στη Χάγη.

Διπλωματία στη σκιά των όπλων

Παρά την εκεχειρία, η αβεβαιότητα παραμένει. Το ιρανικό κοινοβούλιο ψήφισε διακοπή της συνεργασίας με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ενώ αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η Τεχεράνη θα επιλέξει τελικά την πορεία προς την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το CNN, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ελπίζουν ότι οι στοχευμένες επιθέσεις στις ιρανικές εγκαταστάσεις σε συνδυασμό με τα οικονομικά ανταλλάγματα θα πείσουν την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Δεν αποκλείονται απευθείας διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν «ενδέχεται να καθίσουν στο τραπέζι» την επόμενη εβδομάδα. Το ιρανικό ΥΠΕΞ, πάντως, ανέφερε ότι δεν έχει ενημερωθεί για τέτοια συνάντηση, ενώ οι διαπραγματευτές επιβεβαιώνουν ότι οι λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές.